Waarom 2,54 exact is
Vóór 1959 definieerden de Verenigde Staten de yard als 3600/3937 meter. In 1959 werd die opnieuw vastgelegd op precies 0,9144 meter, waardoor de nieuwe yard twee miljoenste korter was dan de oude [1]. Sindsdien is de inch precies 25,4 mm en zijn de Amerikaanse en de Britse inch gelijk [1]. Een voet is daarom precies 30,48 cm (0,3048 m) [2].
De oudere US survey foot (1200/3937 m) bleef in de landmeetkunde nog tientallen jaren in gebruik. NIST en NOAA hebben hem eind 2022 afgeschaft, en sinds 1 januari 2023 geldt de internationale voet voor alle toepassingen behalve historische documenten [1][2]. Kom je een oude Amerikaanse landmeetkaart tegen, dan is het verschil maar 2 miljoenste: ongeveer 0,4 mm over 200 m.
Een meetlint met twee schalen aflezen
Een meetlint met twee schalen toont aan de ene rand centimeters en millimeters en aan de andere rand inch. Op de inchrand worden de streepjes korter naarmate de breuk kleiner is: het langste streepje tussen twee inchgetallen is 1/2, dan 1/4, dan 1/8, en het kortste is 1/16. Een zestiende inch is 1,5875 mm, dus iets breder dan één millimeterstreepje.
Voor de breukenkolom lees je eerst het hele getal af en tel je daarna de zestienden erachter. Voorbeeld: 25 cm is 9,84 inch, dat is 9 13/16 inch: drie zestiende vóór het streepje van 10 inch.
- 1 cm ≈ 3/8 inch (0,39 inch)
- 5 cm ≈ 1 15/16 inch (1,97 inch)
- 15 cm ≈ 5 7/8 inch (5,91 inch)
- 30 cm ≈ 11 13/16 inch (11,81 inch): een liniaal van 30 cm is ongeveer 3/16 inch korter dan een liniaal van 12 inch
- 60 cm ≈ 23 5/8 inch (23,62 inch)
- 100 cm ≈ 39 3/8 inch (39,37 inch)
Hoofdrekenen: drie vuistregels en hoeveel ze afwijken
Elke vuistregel ruilt nauwkeurigheid in voor snelheid. Hieronder zie je hoe ver elke regel afwijkt van de exacte waarde (cm ÷ 2,54).
- Vermenigvuldigen met 0,4 (of delen door 2,5): altijd 1,6% te hoog. Bij 100 cm krijg je 40 inch in plaats van 39,37 inch, 1,6 cm te lang. Prima voor een ruw idee, niet voor iets dat moet passen.
- Vermenigvuldigen met 0,39: altijd ongeveer 0,9% te laag. Bij 100 cm krijg je 39,0 inch, 9,4 mm te kort.
- Vermenigvuldigen met 0,4 en dan per 10 cm 1/16 inch eraf halen: bijna exact. 10 cm geeft 3 15/16 inch; 200 cm geeft 80 − 20/16 = 78 3/4 inch, tegenover exact 78,74 inch. De fout is 0,25 mm over 2 meter.
- Andersom is inch × 2,5 1,6% te laag: 72 inch wordt 180 cm in plaats van 182,88 cm, bij een lichaamslengte een verschil van bijna 3 cm.
Waar inches nog gebruikt worden
In de Verenigde Staten zijn zowel SI-eenheden (metrisch) als de Amerikaanse gebruikelijke eenheden in gebruik, en NIST raadt aan het op de inch gebaseerde stelsel "U.S. customary" te noemen in plaats van "Imperial" [1]. Sinds 1988 is het metrieke stelsel volgens het Amerikaanse federale beleid het voorkeurssysteem voor handel en commercie, terwijl traditionele eenheden buiten zakelijke activiteiten toegestaan blijven [1].
In het Verenigd Koninkrijk schrijft de wet metrische eenheden voor in de handel, met maar een paar uitzonderingen zoals bier en cider van de tap per pint [3]. Verkopers mogen er een maat in inch of voet bij zetten, maar de metrische maat moet ook vermeld staan en moet de meest opvallende van de twee zijn [3].
Een aantal internationale producten houdt overal inchmaten aan, ook in metrische landen:
- Autobanden: bij een maat als 205/55 R17 is 205 de bandbreedte in millimeters en 17 de velgdiameter in inch [4]. Een velg van 17 inch is 431,8 mm.
- Schermen: de maten zijn diagonalen. Apple vermeldt bijvoorbeeld dat het scherm van de iPad mini diagonaal gemeten als rechthoek 8,5 inch is en dat het werkelijk zichtbare oppervlak kleiner is [5]. 8,5 inch is 21,59 cm.
- Buizen: inchmaten van buizen zijn namen, geen afmetingen. Een PVC-buis van 2 inch volgens Schedule 40 heeft een buitendiameter van 2,375 inch (60,3 mm) en een binnendiameter van 2,047 inch (52,0 mm) [6]. Wie "2 inch" omrekent naar 5,08 cm, vindt niet de juiste fitting.
Veelgemaakte afrondingsfouten
Te vroeg afronden is de meest gemaakte fout. Rekenen met 2,5 in plaats van 2,54 lijkt onschuldig, maar het verschil groeit met de lengte: over 100 cm is het 0,63 inch (1,6 cm) en over 200 cm 1,26 inch (3,2 cm).
De tweede fout is eerst de inch afronden en dan terugrekenen. 152 cm is 59,84 inch; rond je dat af op 60 inch en reken je terug, dan krijg je 152,4 cm. Houd de oorspronkelijke metrische waarde aan en reken maar één keer om.
De derde is decimale inch en breuken door elkaar halen. 5,5 inch is 5 1/2 inch, maar 5,05 inch is op een meetlint geen 5 1/20; het ligt het dichtst bij 5 1/16 inch. Gebruik de breukenkolom als je op een meetlint of liniaal gaat aftekenen.
Bij lichaamslengtes rond je af op 1/8 inch voordat je in voet opsplitst. 183 cm is 72,05 inch, afgerond precies 6 voet 0 inch, terwijl 160 cm 62,99 inch is, oftewel 5 voet 3 inch.
De tabel gebruiken bij naaien, knutselen en dozen
Naaipatronen ronden omrekeningen vaak af. Een Amerikaanse voorlichtingsgids noemt 5/8 inch als standaard naadtoeslag en schrijft dat als 1,5 cm [7]. Exact is 5/8 inch 15,875 mm, dus een metrisch patroon met 1,5 cm naadtoeslag en een inchpatroon met 5/8 inch verschillen minder dan 0,4 mm per naad. Dezelfde gids merkt op dat lingerie en sommige tricotpatronen smallere naadtoeslagen gebruiken, dus kijk in het patroon zelf [7].
Bij verzenddozen en meubels meet je in de eenheid die de verkoper of vervoerder gebruikt en rond je naar boven af, nooit naar beneden: een doos met een binnenlengte van 40 cm (15,75 inch) past geen artikel dat als 16 inch is opgegeven.
Een tabel verschalen verandert de getallen niet, maar een geprinte liniaal of naaimal verandert wel. Kies in het afdrukvenster "Werkelijke grootte", dat zonder verschaling afdrukt, in plaats van "Passend maken" [8]. Controleer het resultaat dan met een bankpas: de lange zijde is 85,60 mm, oftewel 3,37 inch [9].
Veelgestelde vragen
Hoe reken ik cm om naar inch?
Deel de centimeters door 2,54. Voorbeeld: 50 cm ÷ 2,54 = 19,69 inch. De factor is exact, omdat de inch is vastgelegd als 25,4 mm [1].
Is 2,5 cm hetzelfde als 1 inch?
Nee. Eén inch is 2,54 cm, dus 2,5 cm is 0,98 inch. Het verschil van 0,4 mm per inch loopt over een meter op tot 1,6 cm.
Hoeveel inch is 30 cm?
30 cm is 11,81 inch, of ongeveer 11 13/16 inch. Een liniaal van 30 cm is 3/16 inch korter dan een liniaal van 12 inch; 12 inch is 30,48 cm.
Hoeveel cm is een voet?
Precies 30,48 cm, omdat de internationale voet is vastgelegd als 0,3048 m [2]. Zes voet is dus 182,88 cm.
Hoeveel is 170 cm in voet en inch?
170 cm is 66,93 inch. Afgerond op de dichtstbijzijnde 1/8 inch is dat 66 7/8 inch, oftewel 5 voet 6 7/8 inch.
Hoe print ik een cm naar inch tabel op de juiste grootte?
Voor een tabel maakt de schaal niet uit, want de getallen blijven gelijk. Voor alles waarmee je wilt meten, print je op "Werkelijke grootte" (100%), niet op "Passend maken" [8], en controleer je de afdruk met een bankpas, die 85,60 mm lang is [9].
Bronnen
- [1]NIST Handbook 44 (2024), Appendix B: Units and Systems of Measurement
- [2]NIST: Revised unit conversion factors
- [3]UK Office for Product Safety and Standards: Choice on units of measurement, guidance on markings and sales
- [4]Michelin: How to read tire markings and sidewall codes
- [5]PEX Universe: 2 inch x 10 ft PVC pipe, Schedule 40 DWV
- [6]Apple: iPad mini technical specifications
- [7]Oregon State University Extension: Plain Seams and Seam Finishes (4-H 320-19)
- [8]Adobe Help: Adjust page size for printing PDFs in Acrobat
- [9]ISO/IEC 7810 Identification cards: Physical characteristics (ANSI Webstore)